Het offer, alledaags verschijnsel of niet?

28 april 2017 in Geloof

Offeren is een oeroud godsdienstig ritueel. Het is erop gericht een god gunstig te stemmen door hem of haar iets te geven. Lees hier een fragment uit het boek ‘Weg met de Bijbel, gids voor vrijzinnig bijbellezen’ over het thema offeren.

“Dit lijkt op het eerste gezicht een vreemd onderwerp in een boek dat hoopt de Bijbel in verband te brengen met hedendaagse aangelegenheden. Hoort ‘offeren’ bij zulke onderwerpen? Anderzijds: een klein uitstapje naar MTV laat zien dat een offer zeker niet alleen iets is wat ze lang geleden deden. En trouwens ook niet per se een godsdienstige achtergrond hoeft te hebben. Daar is een Heroes mashup te vinden met 43 heroïsche zelfopofferingen uit films. Veel van die 43 verhalen over helden spelen zich af in de context van strijd en oorlog. Ze gaan over kameraadschap en het offer dat soldaten brengen in de strijd, waarbij de helden niet zelden hun leven opofferen.

Dit komt niet alleen in films voor, ook bij het gedenken van de gevallenen in onze geschiedenis eren we de soldaten die hun leven gaven voor onze vrijheid. Er zijn nog andere situaties denkbaar waarin het woord offer, of jezelf opofferen op zijn plaats is. Het soort berichten dat je in de krant leest – ‘Jongen redt broertje uit het water, maar verdrinkt zelf’.

Het offer

Met deze voorbeelden zijn we nog steeds niet in de buurt van het gewone, dagelijks leven, maar het begrip laat zich ook daarheen vrij gemakkelijk vertalen. Dan gaat het over het dagelijkse offer dat mensen brengen door hun leven te delen met anderen. Het opvoeden van kinderen brengt offers met zich mee. Zo ook de zorg voor oudere familieleden. Dan zijn er de offers die je moet brengen voor je loopbaan of voor de carrière van je echtgeno(o)t(e). Wie goed wil worden in sport of muziek, moet offers brengen. Wie vogels wil kijken, moet ’s ochtends heel vroeg zijn bed uit. De bruid die in die mooie jurk wil passen, moet een tijdje het eten laten staan. Enzovoort!

De laatste jaren worden we regelmatig opgeschrikt door zelfmoordaanslagen. Men vraagt zich soms af of iemand zich echt wilde opofferen of dat hij of zij wanhopig was. De kranten spreken altijd van terroristen en demoniseren zo, begrijpelijk genoeg, de daders. De werkelijke motivatie achter de aangerichte verwoesting blijft vaak vaag, al zal er altijd een organisatie zijn die vanwege de publiciteit de verantwoordelijkheid voor die aanslag opeist. Het zou kunnen gaan om een diepgaande passie voor het doel van die organisatie en een bereidheid daar alles voor op te geven, maar misschien zitten daar soms ernstige psychische problemen achter, of een onstabiele geest. Er lijkt een enorme verleiding uit te gaan van dit soort heldendom, jezelf volkomen geven voor een beweging; speciaal jongeren op zoek naar zingeving zijn er vatbaar voor.

In de Bijbel en in het christendom gaat het niet zelden over offeren. Het is zelfs een van de interpretaties van de dood van Jezus. Dat Hij zichzelf ‘geofferd’ zou hebben, is een visie die je tegenkomt in de bijbelse Brief aan de Hebreeën. Ik vraag me af of een blik op de bijbelse teksten die over offeren gaan ons kan helpen iets zinnigs te zeggen over zowel het alledaagse geven en ontvangen als de sterke krachten die mensen ertoe brengen hun leven te willen opgeven.”

Tijdens het symposium Weg met de Bijbel op 9 juni 2017 komen deze en andere thema’s aan de orde om zo een breed gesprek op gang te brengen over de plaats van bijbellezen en bijbelse inspiratie in hedendaagse kerken en in de samenleving. Kijk voor meer informatie hier.

Foto: Andrew Martin @Freeimages

Hedendaagse kunstpelgrimage in Amsterdam

28 March 2019 - 22 April 2019

Zeven Nederlandse en zeven internationale kunstenaars verbeelden het lijden in...

Lees verder

Een weg ten leven – Anselm Grün

19:00 - 20:30 13 April 2019 Markuskerk - Breda

Anselm Grün spreekt op 13 april over zijn boek Een...

Lees verder