Natuur, cultuur en het verdwijnen van de scheppingsidee. Kant, Weber, Durkheim en Lévi-Strauss

24 September 2019 in Cursus

In deze collegereeks wordt gekeken naar de verhouding tussen natuur en cultuur in een intercultureel en interreligieus perspectief aan de hand van de sociale wetenschappers Max Weber, Émile Durkheim en Claude Lévi-Strauss. Wat ontlenen zij aan de filosoof Immanuel Kant?

Bij Kant zien we dat de idee van de schepping een religieuze idee is, die tegelijkertijd ten grondslag ligt aan ons wetenschappelijk wereldbeeld. Deze constatering brengt ons bij het eigene van de westerse cultuur en daarin de verhouding van natuur en cultuur.

Wat hebben sociale wetenschappers nu over de schepping te vertellen? Volgens de sociologen Émile Durkheim en Claude Lévi-Strauss zijn religieuze verhalen, c.q. mythen uitdrukking van een (vertrouwens)relatie die de mens heeft met de wereld om hem heen – niet alleen met de medemens, maar ook met de natuur. Volgens deze sociologen kan geen maatschappij zonder een dergelijk wereldbeeld en het is niet vervangbaar door wetenschappelijke theorieën en politieke ideologieën. Toch beschouwen zij zich nochtans geen van beiden als gelovig. De socioloog Max Weber gaat ervan uit dat het joods/christelijke scheppingsverhaal uiteindelijk ten grondslag ligt aan het wetenschappelijk wereldbeeld van het Westen. Immanuel Kant, de filosofische bron van deze sociale wetenschappers, stelt dat we de idee van de schepping moeten denken, ook al kunnen we deze idee niet kennen.

In deze cursus worden de verschillende relaties tussen religieuze, wetenschappelijke, morele en esthetische wereldbeelden, dichtkunst en muziek, aan de hand van deze wetenschappers en hun visie op religie onderzocht. Daarbij komt ook de cultuurkritiek op het scheppingsverhaal ter sprake die zegt dat het, als bron van ons wetenschappelijk wereldbeeld, medeverantwoordelijk is voor de huidige ecologische crisis, voor het ‘verdwijnen van de schepping’.

Cursusdata: dinsdag 24 september tot en met 19 november, m.u.v. 15 oktober. Meer info? Klik hier. 

Bron: wikipedia / public domain

Gerelateerde evenementen


Filosofisch café: Het welgetemperde gemoed – Jos Kessels

19:45 23 October 2019 Remonstrantse kerk - Haarlem

In Het welgetemperde gemoed geeft Jos Kessels een aanzet tot...

Alain de Botton on Emotional Intelligence

10:00 - 12:30 12 October 2019 Nationale opera en ballet - Amsterdam

Hoe leid je een goed leven in de 21e eeuw?...

Moderne levenskunsten – Dick Kleinlugtenbelt

10 October 2019

Dit is een wederkerend evenement

Dick Kleinlugtenbelt publiceerde vorig jaar Moderne Levenskunsten 3 - De...

Einstein en het heelal

13:30 - 15:15 2 October 2019 Radboud Universiteit - Nijmegen

Einstein was behalve wetenschapper ook filosoof. Hij dacht diep na...