Luther en Bach – Aukelien van Hoytema

2 February 2020 in Lezing

Bach was voor een groot gedeelte van zijn leven in dienst van de Lutherse Kerk. Luther heeft ooit gezegd: “Een schoolmeester moet kunnen zingen, anders kan ik hem niet als leraar erkennen.” Dat zegt wel wat over het belang dat Luther hechtte aan muziek.

Hij schreef niet alleen veel koraalteksten, waarmee hij zijn gemeente theologisch wilde voeden, maar componeerde ook een aantal melodieën. Luther hield van muziek, maar voor hem diende muziek vooral een theologisch doel. Bach, die 200 jaar na Luther werd geboren, was niet alleen componist van onder meer een buitengewoon groot kerkelijk oeuvre, maar hij was ook een ervaren en gestudeerd theo­ loog. De wijze waarop hij koraalteksten gebruikte in zijn cantates en passies getuigt van een grote theo­ logische kennis en opvatting.

Bach maakte in een aantal werken gebruik van Luthers teksten en zelfs van zijn melodieën. Niet alleen zijn cantates zijn daar getuige van, maar ook veel koraalvoorspelen. Luther en Bach kwamen allebei uit Thüringen en het is opvallend hoe hun levensgeschiedenis dezelfde topografie volgt.

Aukelien van Hoytema laat u in een lezing over dit onderwerp zien (beelden) en horen (muziekvoorbeel­ den) hoe deze twee levens met elkaar verbonden zijn in hun werk, ondanks het feit dat hun geboortejaar 200 jaar uit elkaar ligt.

Bron afbeelding: Eric Nopanen via Unsplash