Recensie: Ongeneeselijk religieus (met winactie!)

12 april 2019 in Boeken

Het boek van Gerko Tempelman ‘Ongeneeslijk religieus’ gooit al ons denken door de war. Vooral onze beeldvorming en oordelen over anderen. Recensie door Jos van Oord.

Wat denken gelovigen van ongelovigen? En andersom? En hoe zien kerkelijken onkerkelijken?  En is het allemaal echt zo zwart-wit: twijfel hoort niet bij geloven? En kun je atheïstisch zijn én christen?  Tempelman heeft een boek geschreven om ons uit onze eigen comfortzone te halen. Alleen de ondertitel is al veelbelovend:  ‘Hoe God verdween uit mijn leven en waarom steeds meer filosofen zeggen dat-ie terug is’.   

Waar Tempelman zelf staat wordt goed duidelijk. Het is een persoonlijk geschreven boek, een verslag van zijn coming-out als twijfelende gelovige en tegelijk ook een verkenning van wat er door hedendaagse filosofen en theologen over God en geloof wordt gezegd.

Vrijgemaakte bubbel

Tijdens het lezen dacht ik: wat is dat toch met die ex-vrijgemaakten? Want dat is hij! Er is een stevige basis gelegd, komt uit die vrijgemaakte bubbel en ontdekt dat er meer onder de zon is dan de kerk uit zijn jeugd. En hoe gaat hij daar dan mee om?  Want dat is nog al wat! Eerst denk je dat de waarheid slechts verkrijgbaar is in één versie en dan ga je de wereld in en ontdek je dat er veel meer waarheden te vinden zijn. 

Dat proces wordt  door Tempelman fris en open weer gegeven. Zoekend, vragend en vooral studerend. Want leren en lezen doet hij.

De schrijver staat open voor nieuwe inzichten. Hij dwaalt door de grote wereld van de filosofie met filosofen als Jacques Derrida en Slavoj Žižek. Ook met theologen gaat Tempelman in gesprek: John Caputo en Peter Rollins. En de basis van zijn zoektocht is Friedrich Nietzsche, de filosoof die stelde dat in onze cultuur God dood is.

Waar hij uitkomt? Lees het boek. En weet vooraf dat Tempelman niet meer te plaatsen is in een bepaald hokje. “Ik ben soms te koppig. Ik heb geen zin om me in een hokje te laten stoppen. Niet in het hokje ‘gelooft in God’ maar ook niet het hokje ‘atheïst’. Ik blijf liever in een grijs veld. Net als heel veel van mijn generatiegenoten trouwens. Gelukkig kan ik vanaf nu iets anders zeggen: ‘Ik? Ik ben ongeneeslijk religieus’.”

Ongeneselijk religieus

Ik waardeer deze stellingname. Teveel merk ik dat mensen te snel afhaken.  Ik herken veel in Tempelmans positie. Hij is filosoof, theoloog, Nietzsche-aanhanger én regelmatig christen. Iemand die denkt dat religie minder achterlijk is dan vaak wordt gedacht, maar die zich ook moeizaam verhoudt tot z’n eigen religieuze opvoeding. “God verdween uit mijn leven – maar ik denk niet dat hij echt weg is.”

Kortom, een fijn boek van een ex-vrijgemaakte. Maar ik vind Tempelman nog steeds Vrijgemaakt in de zin van vrij-gemaakt. Open naar alles om hem heen, hij rekt zich zelf zo ver mogelijk uit en neemt zijn christelijke opvoeding én het postmoderne denken serieus. Dat is te prijzen.


Titel: Ongeneeselijk religieus
Auteur: Gerko Tempelman
Uitgeverij: Kok Utrecht
ISBN: 9789043529921
Prijs: € 17,99


Jos van Oord is theoloog en predikant. Vanuit zijn jarenlange betrokkenheid bij cultuur, welzijn, zorg en spiritualiteit is hij inzetbaar op velerlei gebied. Zijn hart gaat als eerste uit naar het ‘vertalen’ van Bijbelse verhalen naar de vragen van vandaag.


De uitgever stelt drie exemplaren van Ongeneeslijk religieus aan Zinweb.nl ter beschikking om de lezers kennis te laten maken met het boek van Gerko Tempelman. Mail voor 15 mei naar promotie@kokboekencentrum.nl o.v.v. winactie Zinweb en maak kans!