Recensie: Lekenpraat. Het bubbelbad van Annemiek Schrijver en Hein Stufkens

22 april 2020 in Boeken

Bijbels worden nogal eens willekeurig uitgedeeld. In hotelkamers bijvoorbeeld. Maar werkt dat eigenlijk wel?

Zoals ooit die oude verhalen in gesprek met elkaar ontstaan zijn, zo zou ook de uitleg daarvan het best in dialoog of in groepsverband tot recht komen. Pas dan ontdek je dat de tekst veel kleuren heeft of heel verschillend gelezen kan worden. Niemand heeft de waarheid in pacht. Samen weet je meer. Ik merk dat weer bij het lezen van het boek ‘Lekenpraat’ van Annemiek Schrijver – tv-presentator bij de KRO-NCRV – en Hein Stufkens- leraar, dichter, auteur. Deze twee kunnen het goed, in gesprek zijn met elkaar, elkaar bevragend, docerend, en tussendoor bovendien hun eigen levensverhaal vertellend. Of in ieder geval dat wat je zelf meemaakt tegen de tekst aanleggen of zelfs ín de tekst. Bij het lezen dacht ik steeds ‘ja, zo is het bedoeld, de Bijbelse verhalen zijn gelegenheidsteksten, bedoeld voor mensen in die dagen, en zo mag je dus ook op zoek gaan naar wat ze je hier en nu te zeggen hebben.  Laat je geest maar werken. Dit duo lukt dat. Geen tekst te moeilijk of te zwaar of het kan worden ‘ingekleurd’ door eigen ervaringen. Ze  ‘strelen’ een tekst en dan ontstaat er open veld tussen tekst en lezer, waarin alles mogelijk is. Een vrije interpretatie die jou op dit moment troost, prikkelt of uitdaagt.

Zo komt er bij die bekende – maar ook onduidelijke – tekst van Paulus ‘ daarom is mij, opdat ik me niet te zeer zou verheffen, een doorn in het vlees gegeven….’ een zee van verhalen los. We weten niet precies wat Paulus daar bedoelde. Maar is dat belangrijk? De tekst prikkelt de geest van de gesprekspartners. Annemiek werpt Hein toe dat zij de eigen doorn niet goed kan vinden. Of het moet haar migraine zijn, of haar ongeduld. Het valt Annemiek wel op dat die doorn bij Paulus aanwezig is ‘omdat ik me niet te zeer zou verheffen’. Wat betekent dat nou? Hein gaat ook op de vraag in door te actualiseren: wat is mijn doorn? Hij staat stil bij zijn schaduwkanten als koppigheid en mateloosheid en, zegt hij: ‘ik ben ook niet fulltime mijn broeders hoeder.’ We zijn inderdaad geen heiligen. Daarom hebben we onszelf te accepteren. En dan kan je zwakheid een bijzondere bron van kracht worden. Zo’n dialoog over die oude Paulustekst vind  ik spannend. Heerlijk om zo open en  ontvankelijk naar deze tekst te kijken en je eigen verhaal daarin mee te nemen. De woorden gaan dan leven. Wordt vlees in jou.

Zo komen de meeste verrassende teksten langs. Annemiek stelt bijvoorbeeld de  tekst uit Johannes (4:17) aan de orde: ‘ik heb geen man.’  Annemiek vertelt over haar relaties en doet een pleidooi voor een rijk en divers liefdesleven. We zijn elkaars eigendom niet. Hein voegt er zijn ervaringen aan toe en ziet om zich heen dat liefde zo snel gepaard gaat met angst. Voorbij de angst mogen we elkaar in de ruimte zetten. 

Wilt u nog een paar teksten weten die aan de orde komen? Deze bijvoorbeeld uit Jesaja: Jubel,gij onvruchtbare, die niet gebaard hebt, breek uit in gejubel en juich, gij die geen weeën gekend hebt want de kinderen der eenzamen zijn talrijker dan de kinderen der gehuwde’. Lees maar wat Annemiek en Hein daar over delen.  En deze: ’En na het vuur het suizen van een zachte koelte’… Zo mooi wat beiden daarover zeggen. 
Twee wijzen mensen aan het woord.  Luisterend, bevragend.  Met levenswijsheid, maar ook met wijsheid uit spirituele en Bijbelse bronnen. Het is daarom minder ‘lekenpraat’ – de titel van het boek. De ondertitel doet de inhoud meer recht: verkwikkende teksten uit de Bijbel. Ja, dat is het. Een verkwikkend bad. Heerlijk om met deze twee ‘leken’ ( zal wel beetje ironisch ondertoontje zijn) in dit bubbelbad ervaringen uit te wisselen over oeroude teksten.  Je komt er als wedergeborene uit. 


Titel: Lekenpraat
Auteur: Annemiek Schrijver en Hein Stufkens
Uitgever: Berne media
ISBN: 9789089723758
Prijs: €19,90


Jos van Oord is theoloog, tv-presentator bij de KRO-NRCV en predikant. Vanuit zijn jarenlange betrokkenheid bij cultuur, welzijn, zorg en spiritualiteit is hij inzetbaar op velerlei gebied. Zijn hart gaat als eerste uit naar het ‘vertalen’ van Bijbelse verhalen naar de vragen van vandaag.