De Reli-ondernemer. Gids voor een heilzame business – Elze Riemer en Greco Idema

9 juli 2018 in Boeken

Nederland kent inmiddels vele honderden ondernemers die werk maken van zingeving en religie – zogenaamde ‘reli-ondernemers’. Terwijl de populariteit van religieuze instituten zienderogen afneemt neemt de interesse in nieuwe vormen van zingeving juist enorm toe: een gat in de markt voor ondernemende theologen en andere reli-profs.

In dit eerste Nederlandstalige boek over reli-ondernemerschap gaat journalist en religiewetenschapper Elze Riemer in gesprek met twaalf succesvolle en inspirerende ondernemende personen over hun ervaringen en ideeën. Want wat is er eigenlijk voor nodig om succesvol actief te kunnen zijn als reli-ondernemer? Waar liggen de kansen? En: hoe blijf je door alles heen integer en authentiek, welke ethische overwegingen spelen daarin een rol? Daarnaast voorziet reli-ondernemer Greco Idema de lezer van vele tientallen tips, adviezen en weetjes voor slim reli-ondernemerschap.

Nieuwsgierig? Hieronder vind je een exclusief leesfragment.


‘Commercie en spiritualiteit gaan prima samen, mits je geworteld blijft in je visie’

Naam: Bernardus Peeters (1968)
Beroep: Abt van trappistenabdij Koningshoeven Website: Koningshoeven.nl
Facebook: Facebook.com/dombernardus LinkedIn: Niet

Het is duidelijk dat u een succesvolle ondernemer bent. Tegelijkertijd bent u een monnik van wie wordt verwacht dat hij zich zes keer per dag bij de gemeenschap voegt om te bidden. Kan dat wel samengaan?

‘Ja, maar het is wel een voortdurende spanning. Soms ben je meer met ondernemen bezig en soms meer met spiritualiteit. Het zijn twee dingen die tegengesteld lijken aan elkaar, en daarin ligt precies de uitdaging: deze twee met elkaar verbinden, op zo’n manier dat je zowel het ondernemerschap als de kloosterspiritualiteit tot hun recht laat komen.

Je moet daarvoor voortdurend op zoek naar de balans. Een balans die niet statisch is, maar steeds in beweging, afhankelijk van tijd en context. Op dit moment heeft onze gemeenschap een goed evenwicht weten te vinden tussen economische activiteit en gebed.

Dat betekent dat we kleine economische activiteiten ontwikkeld hebben die samengaan met ons spirituele leven en dagprogramma. Daarnaast hebben we heel bewust onszelf grotendeels teruggetrokken uit de bierbrouwerij, de grootste industrie die we hebben. We zijn daar nog nauw bij betrokken, maar het actieve productieproces hebben we bij een ander neergelegd.’

Bij Bavaria, een commercieel bedrijf. Hoe is daarbij nog ruimte voor kloosterspiritualiteit?

‘Bavaria hebben we nodig om het bier op de markt te brengen. Zij leveren het personeel. Die brouwen hier op ons terrein, met ons recept en onder ons toezicht, ons bier. Wij volgen het hele proces tot het moment dat het klaar is. Daarna wordt de hele partij aan hen verkocht en zij brengen het, onder ons toezicht, op de markt.

Ja, het is spannend om met een commerciële partner samen te werken. Bijvoorbeeld in de discussie over het plafond. dat we hebben ingesteld. Zij denken puur commercieel en snappen niet waarom we dat plafond willen handhaven. Maar volgens mij kunnen we na bijna twintig jaar samenwerking concluderen dat het kan, zonder de authenticiteit van ons product in gevaar te brengen.

Daarbij hebben we heel bewust voor Bavaria gekozen, omdat zij in hun bedrijfsvoering het dichtst bij onze spiritualiteit staat. We wilden geen beursgenoteerde bedrijven, dus stel dat Bavaria morgen naar de beurs gaat, dan houdt de samenwerking acuut op. Bovendien is het een familiebedrijf – zij denken anders dan een beursgenoteerd bedrijf.’

Wat bedoelt u met plafond?

‘Wij willen maximaal 125.000 hectoliter produceren – dat is de maximumcapaciteit van de brouwerij. We zitten nu op 85.000 hectoliter. Er komen langzaam geluiden dat we die grens misschien moeten aanpassen, omdat het nog zo veel groeipotentie heeft. Maar nee, dat gaan we dus niet doen. Meer hoeft niet altijd beter te zijn.’

Ik vind een opbrengst van € 1.000.000 behoorlijk veel. Is dat nu echt nodig? Is daar niet al de balans zoek?

‘De opbrengst van de bierbrouwerij verdelen we in drieën: één deel gaat naar de instandhouding van het complex, een ander gaat naar onze stichtingen in Indonesië en Uganda en nog een derde gaat naar sociale doeleinden. Het is juist die balans die we voortdurend bewaken. Bijvoorbeeld door een grens te stellen aan onze bierproductie.’

Een derde voor de instandhouding van het klooster … Dat is nogal wat. Daarnaast is het complex pas voor € 12.000.000 gerenoveerd. Daar kun je een aardig optrekje van kopen. Waarom niet overgaan op een kleiner en onderhoudsvriendelijker klooster?

‘We hebben dat laten onderzoeken en toen bleek dat de kosten dan niet zo veel uit elkaar zouden lopen. Maar dat we in dit klooster willen blijven, heeft primair te maken met een oneconomische keuze, namelijk dat we het van belang vinden om deze plek in stand te houden.

Alles verdwijnt al, heel veel kerken worden gesloten. Veel mensen bleken er waarde aan te hechten dat dit klooster er staat, ook al geloven ze niet. Dat gaf ons het gevoel dat deze plek veel zeggingskracht heeft, en dat je dat niet zomaar weg mag doen.

Toen hebben we ervoor gekozen om te blijven, maar dan wel met de opdracht het gebouw zo te gebruiken dat het verantwoord en duurzaam is en de kosten zo laag mogelijk zijn. Daarnaast willen we het complex zo veel mogelijk delen met andere mensen, vanuit die kern van ontmoeting. En ook om wat terug te geven aan de belastingbetaler, tachtig procent van die 12 miljoen was immers belastinggeld.’

Wat is voor u de sleutel tot het hebben van een goede balans?

‘De sleutel is dat je leeft met een bepaalde visie. Onze visie luidt: Koningshoeven moet een plek zijn van ontmoeting, gecreëerd door een levenswijze van bidden, werken en lezen en waar solidariteit, soberheid en spiritualiteit belangrijk zijn. Alles wat er op deze plek gebeurt, proberen we vanuit deze visie vorm te geven. Ontmoeting is daarbij de kern van de kloosterspiritualiteit: ontmoeting met God, elkaar en de ander. Alles wat daarna komt, is de wijze waarop we dit tot uiting willen brengen. Deze visie houdt ons voortdurend in balans. Veel mensen denken dat de sleutel van een gebalanceerd leven ligt in een gestructureerd leven. Maar zo is het niet. De structuur volgt vanuit de visie. Allereerst moet je dus helder krijgen wat je visie is.’

Maar jullie brouwen zelf bier. Drank dus – wat meer kapot maakt dan je lief is … Wat blijft er bij het consumeren van bier nog overeind staan van die visie en van de kloosterspiritualiteit?

‘Ik kom uit een steenbakkersfamilie en mijn vader zei altijd: ik maak de stenen niet voor de krakers in Amsterdam, ook al worden ze daar wel door gebruikt. Het begint met de vraag: waarom maak je bier? Wij hopen dat mensen met ons bier de kant van de ontmoeting op gaan.

Zo proberen we ons bier ook te presenteren naar buiten toe. Allereerst door de verbinding te laten zien met het klooster, maar ook door te benadrukken dat je bier niet alleen drinkt, maar samen. Dat je er de tijd voor moet nemen, dat het niet om de hoeveelheid gaat, maar om de kwaliteit. Alles om mensen ertoe te stimuleren om vanuit die ontmoetingsgedachte naar dat product te kijken.’

En voor wat betreft de productie van bier, komt daar nog spiritualiteit bij kijken?

‘Ja, ook in de bedrijfsvoering en op de werkvloer zoeken we die verbinding. We kijken niet alleen maar naar de productie, maar vooral ook naar de mensen zelf. Uiteindelijk heeft het bedrijf hierdoor meer samenhang gekregen. Bier brouwen doe je in allerlei fases, wat je dus ook los van elkaar zou kunnen doen zonder je met elkaar te bemoeien. In plaats daarvan werken we als kleine communiteitjes die samen één geheel vormen, om op die manier die kloosterspiritualiteit heel concreet vorm te geven. Ons terrein is ook op zo’n manier opgezet: het klooster en de bierbrouwerij lopen in elkaar over.’

Jullie hebben ook een proeflokaal, met als idee gasten en bezoekers iets mee te geven van de kloostersfeer. Denkt u nu echt dat de mensen die daar wat eten of drinken, zich gaan bezinnen?

‘Ja, dat denk ik echt. Van de week nog had ik hier de top van een van Nederlands grootste banken. Zij waren hier een dag om na te denken over de waarde van het bedrijf en hadden mij gevraagd een lezing te geven. Na die lezing en een rondleiding gingen we wat drinken in het proeflokaal. Niet in een apart zaaltje of zo, maar gewoon tussen andere mensen aanschuiven aan de lange tafels die daar staan. Zo kwamen die mannen terecht tussen een excursie van plattelandsvrouwen. Daar ontstond een gesprek en na een uur gingen de mannen weg met de woorden: “U heeft over ontmoeting gepraat en onder het genot van een glas bier hebben we precies dat gedaan, hebben we met mensen gepraat die we in het normale leven gewoon niet tegenkomen.” Het is die ontmoeting die we zo veel mogelijk willen stimuleren.’


De reli-ondernemer. Gids voor een heilzame business.*
Auteurs: Greco Idema en Elze Riemer
Uitgever: Berne Media
Pagina’s: 237
Taal: Nederlands
ISBN: 978908972162-4
Prijs: € 20,-


*Dit artikel bevat (een) gesponsorde link(s), lees meer in onze disclaimer.

Bron afbeelding boven: Berne Media

Christelijke meditatie

19:30 - 21:00 23 september 2018 Protestantse kerk - Driebergen

Meditatie … Ik ben er wel nieuwsgierig naar, maar daarvoor...

Lees verder

Meditatie en leven met de Ik-Ben-woorden

9.30 - 17:00 3 oktober 2018 - 22 mei 2019 De Innerlijke Werkplaats - Deventer

Door meditatie en (be)leven, de deur openen naar de ervaring...

Lees verder

Flexibel geloven en verschillen verbinden – Manuela Kalsky

15:30 - 17:00 10 oktober 2018 Titus Brandsma Memorial - Nijmegen

Het religieuze landschap van West-Europa is in korte tijd ingrijpend...

Lees verder

Naar een religieloos christendom?

13:00 - 15:00 14 oktober 2018 Splendor - Amsterdam

De Russische schrijver Leo Tolstoj moest niets hebben van christelijke...

Lees verder